Uczniowie zapoznajA� siA� z A?ydowskA� historiA� Jeleniej GA?ry

Lekcja w BWA w Jeleniej GA?rze
2018-02-23
XV Konkurs Ortograficzny
2018-02-25

Nasze dziaA�ania w ramach SzkoA�y dialogu zostaA�y dostrzeA?one przez niemieckich sA�siadA?w i opisane przez p.

Klausa Petera LA�ngertaA�wA�A�SA�chsische Zeitung. Za przekA�ad z j. niemieckiego dziA�kujemy p. Dorocie Kwiatkowskiej.

Grupa My w dialogu.

 

„SA�chsische Zeitung, 08.01.2018

Uczniowie zapoznajA� siA� z A?ydowskA� historiA� Jeleniej GA?ry

Swoje wyniki zebrali i podsumowali wycieczkA� oraz wystawA�.

Teraz postulujA�, by umieA�ciA� pamiA�tkowe tablice.

Klaus Peter LA�ngert

Jak byA�o zorganizowane A?ydowskie A?ycie przed drugA� wojnA� A�wiatowA� w Hirschbergu, jak byA�o po 1945 roku w polskiej Jeleniej GA?rze? Na te i inne pytania uczniowie Liceum im. J. Asniadeckiego prA?bowali znaleA?A� odpowiedA?. Ich odkrycia zostaA�y przedstawione w ramach akcji polskiej fundacji „Forum Dialogu”. Szacuje siA�, A?e tymczasowo mieszkaA�o tu okoA�o 400 A?ydowskich obywateli. W zwiA�zku z wydarzeniami nocy krysztaA�owej z 1938 r. takA?e w A?wczesnej Jeleniej GA?rze spalono synagogA�, skonfiskowano majA�tek A?ydowski, podobnie jak miejski dom towarowy naleA?A�cy do A?ydowskich wspA?A�obywateli. Nawet po wojnie wA�rA?d komunistA?w wiele rzeczy pozostaA�o w kA�opotach. JarosA�aw KotliA�ski, nauczyciel w liceum, ktA?ry towarzyszyA� mA�odzieA?y w badaniach, przypomniaA�, A?e w 1974 r. zburzono szczA�tki synagogi, ktA?ra do tamtej pory sA�uA?yA�a za magazyn. A�Chciano zrobiA� miejsce dla innych budynkA?w. W tym samym roku cmentarz A?ydowski na Sudentenstrasse zostaA� wybrukowany.

Uczniowie odkryli, A?e ostatni pochA?wek wedA�ug A?ydowskiego rytuaA�u odbyA� siA� tam w 1946 roku. Potem wiA�kszoA�A� A?yjA�cych A�ydA?w opuA�ciA�a miasto.

Jeszcze w latach dziewiA�A�dziesiA�tych rozmaite nagrobki leA?aA�y na wysypisku A�mieci na ulicy Grunwaldzkiej, zanim wreszcie zniknA�A�y. Uczniowie Liceum Asniadeckiego zgromadzili wiele materiaA�A?w, rozmawiali ze znawcami historii miasta i podA�A?ali zatartymi juA? A�ladami. Odwiedzili takA?e dawny zewnA�trzny obA?z obozu koncentracyjnego Gross-Rosen w Cieplicach (Warmbrunn). Rozmawiali z rodzinami, ktA?re za pomoc A�ydom zostaA�y wyrA?A?nione izraelskim medalem Yad Vashem, „Sprawiedliwy wA�rA?d NarodA?w Aswiata”.

Wyniki przedstawiono w formie szlaku turystycznego „Asladami Menory” (A�wiece siedmioramienne). Ulotki dla zwiedzajA�cych dostA�pne sA� w Biurze Wystaw Artystycznych przy ulicy DA�ugiej. Ponadto uczniowie zaprojektowali wystawA� o A�ydach w Jeleniej GA?rze (Hirschberg), a wykA�adami na ten temat chcA� uwraA?liwiA� innych uczniA?w miasta. Na razie uczniowie zakoA�czyli swojA� historycznA� wycieczkA� petycjA� do prezydenta Marcina ZawiA�y. Chcieliby, aby tablice pamiA�tkowe w miejscu dawnej synagogi Hirschberg, a takA?e w miejscu obozu koncentracyjnego w Cieplicach przypominaA�y o A?ycie A�ydA?w. Na razie nie ma odpowiedzi.

We WrocA�awiu A?ydowska historia miasta jest doA�A� dobrze zbadana. W synagodze „Pod biaA�ym bocianem” moA?na jA� sobie przypomnieA�. W Jeleniej GA?rze A?ydowskA� przeszA�oA�ciA� miasta zajmowali siA� uczniowie.”